Τρύπα του όζοντος ίση με πέντε Γερμανίες πάνω από την Αρκτική

Η «τρύπα του όζοντος» πάνω από την Αρκτική έχει φτάσει να έχει μέγεθος πενταπλάσιο της Γερμανίας, προειδοποιούν οι επιστήμονες.

Η αρκτική «τρύπα» στο μέγιστο σημείο της έφθασε να έχει μέγεθος 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, έκταση κατά πολύ μεγαλύτερη από κάθε άλλη που έχει υπάρξει ποτέ πάνω από την Αρκτική και περίπου ίδια με το μέγεθος που είχε η «τρύπα» του όζοντος της Ανταρκτικής στα μέσα της δεκαετίας του ΄80.

Τουλάχιστον το 80% του όζοντος χάθηκε σε υψόμετρο 18 - 20 χιλιομέτρων από το έδαφος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, που βασίστηκαν σε δορυφορικές μετρήσεις.

Ο μήνας με τις μεγαλύτερες απώλειες ήταν ο Μάρτιος του 2011. Ως αιτία προβάλλεται ο ασυνήθιστα κρύος καιρός σε αυτό το υψόμετρο στην αρκτική στρατόσφαιρα, ο οποίος ευνόησε τη δημιουργία χημικών ουσιών του χλωρίου, οι οποίες καταστρέφουν το όζον.Στην επιδείνωση των καιρικών συνθηκών στη στρατόσφαιρα της Αρκτικής έχει παίξει ρόλο η κλιματική αλλαγή.

Η απώλεια του όζοντος πάνω από το νότιο ημισφαίριο είναι παραδοσιακά πολύ μεγαλύτερη από ό,τι στο βόρειο, λόγω των χαμηλότερων θερμοκρασιών στο πρώτο.

Οι ερευνητές από πολλές χώρες, με επικεφαλής επιστήμονες του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της NASA στις ΗΠΑ υπό την Γκλόρια Μάνεϊ, αδυνατούν να προβλέψουν με βεβαιότητα αν θα επαναληφθούν τόσο μεγάλες απώλειες όζοντος αλλά εκτιμούν ότι και τα επόμενα χρόνια θα είναι σοβαρές.

Ανθρωπογενείς ουσίες όπως οι χλωροφθοράνθρακες, που χρησιμοποιούνταν εδώ και ένα περίπου αιώνα σε διάφορα σπρέι και σε συσκευές όπως τ ψυγεία και οι πυροσβεστήρες, συνέβαλαν στο να δημιουργηθεί μια μεγάλη «τρύπα» του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ το 1989 απαγόρευσε αυτές τις ουσίες και μείωσε με σχετική επιτυχία την απώλεια του όζοντος.

Το στρώμα όζοντος στην ατμόσφαιρα δρα προστατευτικά, καθώς εμποδίζει τις υπεριώδεις ακτίνες-Β του Ήλιου, που μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο του δέρματος, καταρράκτη στα μάτια και άλλες παθήσεις. Το όζον, όταν βρίσκεται χαμηλά στην επιφάνεια του εδάφους αντί να παίζει προστατευτικό ρόλο, είναι επιβλαβές για την υγεία, καθώς προκαλεί φλεγμονές στο αναπνευστικό σύστημα.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ''Nature''.