Η ανεργία «κοκκίνισε» τις αγορές

Εκτινάχθηκε στο 8,5% και χάθηκαν 663.000 θέσεις εργασίας τον Μάρτιο στις ΗΠΑ- Συνολικά έχουν χάσει τη δουλειά τους 5,1 εκατ. εργαζόμενοι από τον Δεκέμβριο του 2007

Πλήγμα στις ελπίδες των επενδυτών ότι «φρέναρε» η επιδείνωση της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, της αμερικανικής, αποτέλεσαν τα χθεσινά κρίσιμα στοιχεία από την αγορά εργασίας των ΗΠΑ. Από την άλλη ωστόσο, η βελτίωση του κλίματος ως προς την τύχη των τραπεζών μετά τις δραματικές προσπάθειες που γίνονται από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας φαίνεται να εκτόνωσε τη νευρικότητα στη Wall Street. Ο δείκτης Dow Jones, ενώ ξεκίνησε με έντονες πτωτικές τάσεις, κάπου «φρέναρε» και στη συνέχει προσπάθησε να σταθεροποιηθεί. Χωρίς κατεύθυνση, τα χρηματιστήρια της Ευρώπης άγονταν και φέρονταν από τις μεταβολές στη Wall Street.

Το ποσοστό της ανεργίας εκτινάχθηκε στο 8,5% τον Μάρτιο, επίπεδα που είναι τα υψηλότερα από το 1983, ενώ άλλο μισό και πλέον εκατ. Αμερικανών έχασαν την εργασία τους. Σύμφωνα με τις χθεσινές ανακοινώσεις του υπουργείου Εργασίας των ΗΠΑ, χάθηκαν 663.000 θέσεις εργασίας από όλους- εκτός του αγροτικού- τομείς της οικονομίας τον Μάρτιο. Είναι ο πέμπτος κατά σειρά μήνας όπου οι απώλειες των θέσεων εργασίας ξεπερνούν τις 600.000 τον μήνα στις ΗΠΑ.

Επισημαίνεται ότι το γεγονός αυτό δεν έχει συμβεί ποτέ, τουλάχιστον από το 1930 όταν άρχισαν να καταγράφονται αυτά τα στοιχεία. Ηδη η καταστρεπτική συρρίκνωση της απασχόλησης από τον Δεκέμβριο του 2007, όταν ξεκίνησε η ύφεση της αμερικανικής οικονομίας, έχει οδηγήσει στην απώλεια 5,1 εκατ. θέσεων εργασίας.

Στις ΗΠΑ η βελτίωση του σχεδίου του αμερικανού υπουργού Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ ως προς τους κανονισμούς για την αγορά τοξικών χρεογράφων από τις τράπεζες που έχουν δεχθεί την κρατική βοήθεια, περιλαμβανομένων των Citigroup, Goldman Sachs, Μorgan Stanley και JΡ Μorgan Chase, ηρέμησε κάπως τους επενδυτές. Οι αμφιβολίες για το αν θα δουλέψει η στρατηγική του Λευκού Οίκου- αφενός μεν να διοχετεύσει νέα κεφάλαια στις τράπεζες και αφετέρου να βγάλει τα τοξικά χρεόγραφα από τους ισολογισμούς τους- είχε ήδη επισημανθεί από τον πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) Μπεν Μπερνάνκι.

Το σχέδιο του υπουργού Οικονομικών είχε διπλό στόχο: πρώτον, να χορηγήσει στις 19 μεγαλύτερες τράπεζες τα αναγκαία κεφάλαια ώστε να μπορέσουν να αντέξουν σε πραγματικά βαθιά ύφεση. Δεύτερον, να αποσύρει τα τοξικά χρεόγραφα από τα βιβλία των τραπεζών ώστε να επανέλθουν στους πρότερους ρυθμούς δανεισμού και οι μεγαλοεπενδυτές να αρχίσουν να πάλι να ρίχνουν χρήμα σε αυτές. Σύμφωνα με το σχέδιο του κ. Γκάιτνερ, θα δημιουργηθούν κοινοπραξίες μεταξύ της Fed και ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων όπως τoυ Ρimco ή του Βlack Rock που θα αγοράσουν τα τοξικά χρεόγραφα.

Βασικά ο κ. Γκάιτνερ προσδοκούσε ορισμένες τράπεζες να καταφέρουν να γίνουν ελκυστικότερες προς τους ιδιώτες επενδυτές, πουλώντας τα τοξικά τους χρεόγραφα προς τις νέες κοινοπραξίες, κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα την ταυτόχρονη χαλάρωση και των δύο μερών του τραπεζικού προβλήματος.

Ωστόσο το σχέδιο σκάλωσε τόσο στη μέθοδο αξιολόγησης των τοξικών χρεογράφων όσο και στην αδυναμία των κοινοπραξιών να τα αγοράσουν. Η νέα αλλαγή σημαίνει ότι οι τράπεζες μπορούν να αγοράσουν τα τοξικά των αντίπαλων τραπεζών και επίσης να αξιολογήσουν με τα δικά τους μοντέλα τα προβληματικά χρεόγραφα και άλλα δάνεια και όχι βάσει της ανοικτής αγοράς.

Στη Βρετανία η αύξηση κεφαλαίου από την ΗSΒC, τη Lloyds Βanking Group, τη Royal Βank of Scotland και την Βarclays στοχεύει στη διόρθωση των διάτρητων τραπεζικών ισολογισμών από την έκθεσή τους στα subprime ενυπόθηκα χρεόγραφα και στους άλλους τοξικούς τίτλους ώστε να αντέξουν τον οικονομικό πόλεμο που αρχίζει και ξεδιπλώνεται.

Η κυβέρνηση του Γκόρντον Μπράουν πιστεύει ότι αυτό θα επιτευχθεί με τα 120 δισ. στερλινών. Αυτό είναι το μέγεθος του συνολικού πακέτου το οποίο πιστεύει η βρετανική κυβέρνηση ότι χρειάζονται οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της Βρετανίας να έχουν ως αποθεματικό ώστε να αντέξουν τον χείμαρρο των ζημιών που θα έλθουν. Επίσης υπάρχει το κρατικό σχέδιο προστασίας αξιών, το οποίο σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τις τράπεζες να ξεφορτωθούν τα τοξικά χρεόγραφα. Το πακέτο αυτό εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε εκατοντάδες δισ. στερλινών.