Φοινικόδασος της Πρέβελης, ο παράδεισος που έγινε στάχτη

Θλιβερές εικόνες από ένα χαμένο παράδεισο (Φωτογραφία:  ΑΠΕ )

Ελάχιστοι από τους ενδημικούς φοίνικες του Θεόφραστου απομένουν στην Πρέβελη Ρεθύμνου, εκεί που μέχρι το Σάββατο βρισκόταν ένα σπάνιο, πανέμορφο φοινικόδασος. Το σύστημα πυρανίχνευσης δεν λειτούργησε ποτέ για «γραφειοκρατικούς λόγους», εκ των υστέρων όμως οι αρμόδιοι υπόσχονται αποκατάσταση.

Το παραποτάμιο δάσος, με έκταση περίπου 30 στρεμμάτων, καταστράφηκε σε ποσοστό 60-70% , εκτίμησε τη Δευτέρα ο περιφερειάρχης Κρήτης Αθανάσιος Καρούντζος.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, κάποιες κορυφές από φοίνικες έχουν διασωθεί και θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση. Για να συμβεί αυτό όμως εκτιμάται ότι θα περάσουν τουλάχιστον 20 με 40 χρόνια.

«Το γεγονός ότι ο φοίνικας του Θεόφραστου πολλαπλασιάζεται εύκολα με παραβλαστήματα-παραφυάδες θα βοηθήσει σημαντικά στη γρηγορότερη επαναδημιουργία του φοινικοδάσους» εκτιμά το υπουργείο Περιβάλλοντος. Στην ανακοίνωσή του δεσμεύεται ότι θα εκταμιεύσει τους αναγκαίους πόρους και από το Ειδικό Ταμείο Εφαρμογής Ρυθμιστικών και Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΤΕΡΠΣ).

Για την αναδάσωση της περιοχής συγκαλείται την Τετάρτη σύσκεψη στη Νομαρχία Ρεθύμνης, υπό την προεδρία του κ. Καρούντζου και με τη συμμετοχή της Διεύθυνσης Δασών Ρεθύμνου, κατά την οποία αναμένεται να οριστικοποιηθούν τα πρώτα μέτρα.

«Είναι πολύ σημαντικό να φυλαχτεί με κάποιο σύστημα το φοινικόδασος από τη βοσκή των αιγοπροβάτων. Ειδικά όταν ξεκινήσουν οι βροχές και εμφανιστεί η βλάστηση, θα πρέπει να απαγορευτεί κάθε είδους δραστηριότητα εντός του φοινικοδάσους» επισήμανε ο κ. Καρούντζος.

Είπε ακόμα ότι απαιτείται η εγκατάσταση συστήματος τεχνητής βροχής που θα αντλεί νερό από το παρακείμενο ποτάμι, να περιφραχθεί η περιοχή και να φρουρείται σε 24ωρη βάση.

Ο γγ της Περιφέρειας Κρήτης δήλωσε ακόμα ότι θα διατάξει Ένορκη Διοικητική Εξέταση για τη μη λειτουργία του εγκατεστημένου συστήματος πυρανίχνευσης και έγκαιρης προειδοποίησης.

Πριν από μερικά χρόνια, το τότε υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ διέθεσε 1,4 εκατ. ευρώ για το έργο, το οποίο όμως ουδέποτε λειτούργησε.

«Η Υπηρεσία [της Περιφέρειας] μού είπε σήμερα ότι υπήρχαν γραφειοκρατικά ζητήματα μεταξύ της Υπηρεσίας και της Πυροσβεστικής» ανέφερε ο κ. Καρούντζος.

«Η σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της φύσης για την Κρήτη και ολόκληρη τη χώρα, δείχνει για άλλη μία φορά ότι το συνολικό σύστημα πρόληψης και αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών είναι στον αέρα» δήλωσαν από τη ΝΔ ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης και η κα Όλγα Κεφαλογιάννη.

«Η κυβέρνηση φέρει ακέραια την ευθύνη γι΄ αυτήν την καταστροφή και οφείλει να δώσει εξηγήσεις για την ανυπαρξία επιτήρησης και ελέγχων στην συγκεκριμένη οικολογικά ευαίσθητη περιοχή, για τα ελλιπή μέτρα πρόληψης και έγκαιρης προειδοποίησης και την καθυστερημένη αντίδραση του μηχανισμού πυρόσβεσης» προσθέτουν.

«Η ανυπαρξία οποιουδήποτε μέτρου πυροπροστασίας καταδεικνύει πόσο απροστάτευτα είναι τα δάση όλης της χώρας. Οι μεγάλες ευθύνες που βαραίνουν την κυβέρνηση γίνονται ακόμα μεγαλύτερες καθώς συνεχίζει την ίδια πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ παράδοσης των δασών στην κερδοσκοπία των επιχειρηματικών ομίλων» ανάφερε το ΚΚΕ.

Το φοινικόδασος, κοντά στην ιστορική Μονή Πρέβελης, εκτεινόταν σε μήκος 2 περίπου χιλιομέτρων στο άκρο του Κουρταλιώτικου Φαραγγιού, εκεί που ένα μικρό ποτάμι εκβάλλει στο Λιβυκό Πέλαγος και σχηματίζει μια εξωτική παραλία.

Ήταν μια από τις ελάχιστες περιοχές στις οποίες φύεται ο κρητικός φοίνικας, ή φοίνικας του Θεόφραστου (Phoenix theophrasti), ενδημικός στην ανατολική Μεσόγειο.

Το μόνο μεγάλο δάσος φοίνικα στην Ευρώπη, αποτελούμενο από το Phoenix theophrasti, βρίσκεται στο Βάι του νομού Λασιθίου. Μικρές συστάδες από φοίνικες του Θεόφραστου υπάρχουν σε μερικές ακόμα περιοχές της Κρήτης και στη νοτιοδυτική Τουρκία.